Ana Sayfa / Betonarme I & II / Kolon

Eksenel Yük + Eğilme: P–M Karşılıklı Etki

Bir kolonun moment kapasitesi sabit değildir — üzerindeki eksenel yüke bağlı olarak değişir. Üstelik bu değişim tek yönlü de değildir: belirli bir noktaya kadar eksenel yük moment kapasitesini artırır, o noktadan sonra hızla düşürür.

Neden eksenel yük önce faydalı, sonra zararlı? Az eksenel yükte kesit çekme kontrollüdür: basınç bölgesi küçüktür, moment kolu kısadır. Eksenel yük arttıkça tarafsız eksen aşağı iner, iç kuvvet çifti arasındaki kol uzar ve moment kapasitesi büyür. Ama bir eşikten sonra basınç bölgesi o kadar büyür ki çekme donatısı artık akamaz — kesit basınç kontrollü olur ve kırılma gevrekleşir. Bu eşik dengeli kırılma noktasıdır ve diyagramın burnunu oluşturur.

Kesit ve Donatı

Karşılıklı Etki Diyagramı

DİYAGRAMIN ÜÇ KRİTİK NOKTASI
KAYNAKLAR VE DOĞRULAMA

Mekanik Bu sayfadaki hesap saf denge ve şekil değiştirme uyumundan türetilir; içinde ülkeye özgü bir yönetmelik katsayısı yoktur. Verilen bir tarafsız eksen derinliği c için: her donatı sırasının birim şekil değiştirmesi düzlem kesit kabulüyle bulunur, gerilmesi ±fyd ile sınırlanır, beton basınç bileşkesi eşdeğer dikdörtgen bloktan hesaplanır ve düşey denge ile moment dengesi yazılır. c'yi taramak diyagramın tamamını verir.

Dengeli nokta Çekme donatısının tam akmaya başladığı anda betonun da ezilme sınırına ulaştığı durumdur: cb = 0,003·d/(0,003+εy). Bu noktanın üstünde basınç, altında çekme kontrollü davranış vardır.

TS 500 §7.4 · TBDY §7.3 Minimum ve maksimum boyuna donatı oranları ile sargı donatısı koşulları için ilgili maddelere bakılmalıdır. (TS 500 telifli; metni alıntılanmamış, madde numarasına atıf yapılmıştır.)

Doğrulama b=h=400 mm, d=350 mm, d′=50 mm, C25, S420, her yüzde 4φ20 (1257 mm²) için el hesabı: εy=0,00183, cb=217,57 mm, dengeli nokta Pb=1048,0 kN / Mb=250,4 kNm, saf eksenel kapasite P0=3149,0 kN. Bu sayfadaki motor aynı değerleri üretir.

Kapsam Tek eksenli eğilme, dikdörtgen kesit, iki sıra donatı, monotonik yükleme. Narinlik (ikinci mertebe) etkileri, iki eksenli eğilme, sargılama artışı ve çevrimsel davranış kapsanmaz. Diyagram nominal kapasitedir; tasarımda ayrıca dayanım azaltma/yük katsayıları uygulanır.

← Betonarme Ana Sayfa ← Kesme Tam kolon aracı