Ana Sayfa / Standart notları / TS 498:2021

TS 498:2021 — düzeltme önerileri

Bu sayfa, TS 498:2021 Yapı elemanlarının boyutlandırılmasında alınacak yüklerin hesap değerleri (Eylül 2021) standardının sitemizdeki yük araçlarında kullanılan bölümleri madde madde denetlenirken bulunan dizgi ve aritmetik hatalarını listeler. Her maddede standartta basılı olan, önerdiğimiz düzeltme, gerekçesi ve okuyucunun kendi nüshasında yapabileceği kontrol birlikte verilmiştir. Maddelerin TSE TK09 İnşaat Teknik Komitesi'nce incelenmesini, doğrulanırsa düzeltilmesini öneririz. Denetlediğimiz metin Eylül 2021 baskısıdır; bu tarihten sonra yayımlanmış bir tadil bulamadık, ancak güncel baskıyı TSE'den kontrol etmenizi öneririz. Sayfa numaraları basılı sayfa numaralarıdır. Standart TSE'nin telif hakkı altındadır; burada yalnız eleştiri amaçlı kısa alıntılar yer alır. Bu site resmî bir kaynak değildir.

Özet

6 madde: 5 kesin (dizgi, aritmetik, atıf), 1 inceleme önerisi. En önemlisi T1: kar ve rüzgâr yüklerinin birlikte etkisini düzenleyen formül yanlış basılmıştır ve harfiyen uygulandığında yazılımlara geçebilir — sitemizin hesap motoru da bu dizgiyi harfiyen uyguluyordu. Bu maddeler dışında, denetimde sitemizin kendi araçlarında bulunan ve düzeltilen hatalar ayrı bir konudur; onlar rüzgâr, kar ve hareketli yük araçlarının sürüm notlarındadır.

T1 · Kar yükü ve rüzgâr yükünün aynı anda etkimesi — formül dizgisi — Madde 12.1, s. 9 Kesin

StandarttaÖnerilen
“a) S+ = W/2 veya b) W = S/2”a) S + W/2 veya b) W + S/2

a) şıkkında hem “+” hem “=” basılmıştır; bu, formül dizgisinde bir bozulmaya işaret eder. Madde iki yükün “aynı anda etkimesi”ni, yani toplamını düzenler. Harfiyen okuma kar yükünü rüzgâr yükünün yarısına (a) ya da rüzgâr yükünü kar yükünün yarısına (b) EŞİTLER — iki bağımsız etkinin birbirine eşitlenmesi fiziksel olarak anlamsızdır.

Etkisi: Bu dizgi hatası yazılıma geçebilir: sitemizin hesap motoru da maddeyi harfiyen uyguluyordu (v338'de düzeltildi). Rüzgârın karı aştığı ve çatıda emme yaptığı durumda harfiyen okuma, çatıyı aşağı tutan kar yükünü fazla sayar — örneğin S = 0,4, W = 1,2 kN/m²'de doğru birleşim tam rüzgâr + 0,2 kN/m² kar; harfiyen okuma 0,6 kN/m² (3 kat).

Kendiniz kontrol edin: kendi nüshanızda s. 9'daki formülün a) şıkkında “+” ve “=” işaretlerinin birlikte bulunup bulunmadığına bakın.

İlgili araç

T2 · Kule tipi yapılarda eğik yüzey — W = C·q sütunları — Çizelge 5, satır 1.1.2 b), s. 12 Kesin

StandarttaÖnerilen
C = 1,6·sin α; W sütunları “1,26 / 1,32 / 1,56 Sin” (q = 0,8 / 1,10 / 1,30)W = 1,28 / 1,76 / 2,08 · sin α

Çizelge başlığı W = c·q der. C = 1,6 ile q = 0,8 / 1,10 / 1,30 çarpımları 1,28 / 1,76 / 2,08'dir. Basılı değerlerin son ikisi (1,32 ve 1,56) bir üst satırın (C = 1,2: 1,32 / 1,56) değerleriyle aynıdır — satırdan satıra kopyalama izlenimi verir; ilki 1,26 da 1,28 olmalıdır.

Etkisi: Çizelgedeki W sütununu doğrudan kullanan bir mühendis kule tipi eğik yüzeyde rüzgâr yükünü q = 1,10'da %25, q = 1,30'da %25 düşük alır.

Kendiniz kontrol edin: 1,6 × 1,10 = 1,76; 1,6 × 1,30 = 2,08.

İlgili araç

T3 · Zemin üzerinde serbest duran duvarlar — q = 1,30 sütunu — Çizelge 5, satır 1.3, s. 13 Kesin

StandarttaÖnerilen
C = 1,6; q = 1,30 sütununda “2,00”2,08

Aynı satırın diğer sütunları C·q ile tutarlıdır (0,80 / 1,28 / 1,76); yalnız son sütun 1,6 × 1,30 = 2,08 yerine 2,00 verir.

Etkisi: Farkın etkisi %3,8 (güvensiz yönde, küçük).

Kendiniz kontrol edin: 1,6 × 1,30 = 2,08.

İlgili araç

T4 · Konut vb. — 9 katta “% eksiltme değeri” — Çizelge 7 a), 9 kat, s. 15 Kesin

StandarttaÖnerilen
“% eksiltme değeri … 80 80 90 …” (8 ve 9 kat); aynı sütunda azaltma değeri α = 0,680

Madde 16 metni konutlarda eksiltmenin “%20'den %80'e kadar” olabileceğini söyler; %90 bu aralığın dışındadır. Aynı sütundaki α değeri de %80'i doğrular: 4.–9. katların eksiltmeleri %20, 40, 60, 80, 80, 80 ile α = (3 + 0,8 + 0,6 + 0,4 + 0,2 + 0,2 + 0,2)/9 = 0,600; 9. kat %90 olsaydı α = 0,589 olurdu.

Etkisi: Hesap α sütunuyla yapılırsa sonuç değişmez; eksiltme satırını kullanan bir hesap 9. katı %10 fazla azaltır.

Kendiniz kontrol edin: 5,4 ÷ 9 = 0,600 (tablodaki α); 5,3 ÷ 9 = 0,589.

İlgili araç

T5 · Kohezyonlu zeminler — c_u sütunu — Çizelge 2, sıra 1 (CH, MH) ve c_u sütunu, s. 7 İnceleme önerisi

StandarttaÖnerilen
c_u sütun başlığında birim “N/m²”; sıra 1 için c_u: yumuşak 50, katı 35, orta sert 75birim kN/m²; sıra 1 yumuşak değerinin incelenmesi

Komşu c' sütununun birimi kN/m²'dir ve değerler (5–75) ancak kN/m² ile anlamlıdır. Sıra 1'de yumuşak kilin c_u değeri (50) katı kilinkinden (35) büyüktür; kıvam sertleştikçe dayanımın azaldığı tek satır budur (sıra 2: 5 / 25 / 60; sıra 3: 0 / 15 / 40). Doğru değeri bilmediğimiz için yalnızca inceleme öneriyoruz.

Etkisi: Yumuşak yüksek plastisiteli kilde drenajsız dayanım olduğundan büyük alınabilir (kısa süreli stabilite ve taşıma gücü hesaplarında güvensiz yön).

Kendiniz kontrol edin: s. 7'deki Çizelge 2'de sıra 1'in c_u sütununu diğer sıralarla karşılaştırın.

İlgili araç

T6 · Atıf yazımı — Madde 11, s. 9 Kesin

StandarttaÖnerilen
“TS EN 1191-1-3”TS EN 1991-1-3

Madde 11'in atıfta bulunduğu kar yükü etkileri standardı TS EN 1991-1-3'tür (Eurocode 1, Bölüm 1-3); metindeki numarada rakamlar yer değiştirmiş görünmektedir.

Etkisi: Hesabı etkilemez; atıf aranırken karışıklık yaratır.

İlgili araç

Yöntem

Tablolar standardın metin katmanından makineyle okunmuş, formüller ve metin katmanında bozulan tablo hücreleri sayfa görüntüsünden kontrol edilmiştir. Sayısal iddialar bu sayfanın üreticisi tarafından hesaplanır (tools-dev/build-ts498-notes.js) ve tests/ts498-notes.test.js ile sınanır. Bir yanlışlık görürseniz lütfen bildirin; sayfa buna göre güncellenecektir.