Ana Sayfa / Araçlar / Kaçış Mesafesi & Çıkış Genişliği A · v1.0
Kullanıcı Yükü, Kaçış Mesafesi ve Çıkış Genişliği
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Ek-5/A (kullanıcı yükü katsayısı), Ek-5/B (kaçış mesafesi ve birim genişlik) ve Madde 32/33'e göre hesap. Kullanım sınıfı ve yağmurlama durumuna göre otomatik tablo eşlemesi.
1) Mekân Verisi
Ek-5/A: 1-4. satırlar net alana, diğerleri brüt alana göre hesaplanır.
2) Ölçülen / Planlanan Değerler
Madde 32(6): ölçüm, duvarlardan 40 cm önden alınır.
3) Sonuçlar
Kullanıcı yükü katsayısı (Ek-5/A)—
Hesaplanan kullanıcı yükü—
İzin verilen azami kaçış mesafesi (Ek-5/B)—
Kaçış mesafesi kontrolü—
Birim genişlik başına kişi sayısı (kapı, Ek-5/B)—
Gerekli asgari toplam çıkış genişliği (Md. 33)—
Çıkış genişliği kontrolü—
Bu araç ön hesap ve kontrol amaçlıdır. Çıkmaz koridor sınırları, korunumlu/korunumsuz kaçış yolu ayrımı ve kullanım sınıfına özgü istisnalar (ör. hastanelerde yatay tahliye alanı) ayrıca değerlendirilmelidir. Kesin projelendirme, imzalı sorumluluk ve ruhsat işlemleri için yönetmeliğin resmî tam metni ve yetkili mimar/mühendis onayı esastır.
Alıntılar
Md. 32Çıkış kapasitesi ve kaçış uzaklığı: kullanıcı yükü katsayısı Ek-5/A'dan, kaçış uzaklığı sınırı kullanım sınıfına göre Ek-5/B'den alınır. Ölçüm en uzak noktadan duvardan 40 cm önden yapılır.
Ek-5/AKullanıcı yükü katsayısı tablosu — 20 kullanım alanı tipi, m²/kişi. Kişi sayısı belirliyse hesaplanan değerden az olmamak üzere o sayı esas alınır.
Md. 33Toplam çıkış genişliği = (kullanıcı sayısı / birim genişlikten geçen kişi sayısı) × 0.5 m. Kullanıcı sayısına göre asgari genişlik bantları: 50-500 kişi→100 cm, 501-2000→150 cm, 2001+→200 cm; hiçbir çıkış 80 cm'den az olamaz.
Ek-5/BÇıkışlara götüren en uzun kaçış uzaklıkları (tek/iki yönlü, yağmurlamalı/yağmurlamasız) ve birim genişlik başına kişi sayısı (kapı, merdiven, rampa/koridor) — kullanım sınıfına göre tablo.
Md. 39Acil çıkış zorunluluğu: (1) bütün yapılarda, aksi belirtilmedikçe, en az 2 çıkış (bina düzeyi); (2) 25 kişinin aşıldığı yüksek tehlikeli mekânlar ile 50 kişinin aşıldığı her mekânda en az 2, 500'ü geçerse 3, 1000'i geçerse 4 çıkış. Araç bu kuralı mekân/kat düzeyinde uygular. Mevcut yapılar (Md. 150): 60 / 600 / 1000 kişi.
ÇŞB KılavuzuÇevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Kılavuzu (Aralık 2024), Madde 32–33 ve 39. Kılavuzun Şekil 32 çözümlü örneği bu aracın doğrulama vakasıdır (
tests/fire-safety.test.js): araç 19 mekânın kişi sayısını kılavuzla aynı üretir. Kılavuzda iki not: örnekte yazılan kat toplamı 202,64 kişi, satırların toplamı ise 196,64 (+6,00 toplama hatası; sonuç güvenli tarafta); örnek, iki merdivenin yalnız 80 cm alt sınırıyla (84–85 cm) olabileceğini söyler, ama Madde 33(1) metni 50–500 kişide her kaçış yoluna ≥ 100 cm ister — araç yönetmelik metnini uygular. Ortak alanlar (WC, depo, çay ocağı, fotokopi) aynı anda kullanılmadığından kat yüküne katılmaz (Madde 31(6)).UYARIBu araç yeni yapı hükümlerini (Md. 32–33, 39) esas alır; mevcut yapılarda çıkış sayısı için Md. 150 seçilebilir, diğer mevcut yapı hükümleri (Md. 147–148) ayrıca incelenmelidir.