Ana Sayfa / Zemin Mekaniği / Konsolidasyon

Konsolidasyon Oturması

Kum yükü aldığı anda oturur. Kil ise yıllarca oturmaya devam eder — çünkü sıkışabilmesi için önce boşluklardaki suyun dışarı atılması gerekir ve kilin geçirimliliği çok düşüktür.

Neden kil geç oturur? Yük uygulandığı anda tamamını boşluk suyu karşılar; efektif gerilme henüz artmamıştır. Su yavaşça dışarı süzüldükçe basıncı düşer ve yük kademeli olarak tane iskeletine aktarılır. Oturma, efektif gerilmenin artmasıyla gerçekleştiği için suyun kaçış hızıyla sınırlıdır. Bir bina inşaattan on yıl sonra hâlâ oturuyorsa sebebi budur.

Kil Tabakası

H — tabaka kalınlığı (m) e₀ — başlangıç boşluk oranı C_c — sıkışma indisi C_r — yeniden yükleme indisi σ′₀ — mevcut efektif gerilme (kPa) σ′_p — ön konsolidasyon basıncı (kPa) Δσ — gerilme artışı (kPa)

Sonuçlar

ADIM ADIM ÇÖZÜM

KAYNAKLAR VE DOĞRULAMA

Terzaghi Birincil konsolidasyon oturması, boşluk oranındaki değişimin tabaka kalınlığına oranından türetilir. Normal konsolide durumda S_c = (C_c·H/(1+e₀))·log₁₀((σ′₀+Δσ)/σ′₀).

Aşırı konsolide σ′₀ + Δσ değeri ön konsolidasyon basıncını aşarsa oturma iki bölümde hesaplanır: σ′_p'ye kadar yeniden yükleme indisi C_r, ötesinde sıkışma indisi C_c kullanılır. C_r, C_c'den belirgin şekilde küçüktür — zemin daha önce görmüş olduğu gerilmeye çok daha az tepki verir.

OCR Aşırı konsolidasyon oranı OCR = σ′_p/σ′₀. OCR = 1 normal konsolide, OCR > 1 aşırı konsolide demektir.

Doğrulama H=4 m, e₀=0,90, C_c=0,35, σ′₀=100 kPa, Δσ=60 kPa (normal konsolide) için el hesabı: 0,35·4/1,9 = 0,73684; log₁₀(160/100) = 0,204120; S_c = 0,150416 m = 150,42 mm. Bu sayfadaki motor aynı değeri üretir.

Kapsam Yalnızca birincil konsolidasyon oturmasıdır. Ani (elastik) oturma, ikincil sıkışma (creep), üç boyutlu etkiler ve oturmanın zamana bağlı gelişimi (Tv, U%) bu sayfada kapsanmaz — sayfa nihai oturma miktarını verir, ne kadar sürede gerçekleşeceğini değil.

← Zemin Mekaniği ← Efektif Gerilme