Ana Sayfa / Mevzuat Referansı / BYKHY — Kaçış ve Kompartıman
BYKHY — Kaçış Yolları ve Yangın Kompartımanı
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in kaçış ve kompartıman hükümleri, madde numaralarıyla birlikte. Aşağıdaki bütün tablolar hesap motorundan canlı gelir — araçla referans arasında değer farkı oluşamaz.
Bu sayfa nasıl çalışır
Tablolar elle yazılmamıştır; engine/fire-safety.js içindeki veriden okunur. Aynı veri kaçış yolu ve kompartıman araçlarını da besler. Yönetmelik değişirse tek bir yer güncellenir ve üçü birden düzelir.
BYKHY Resmî Gazete'de yayımlanmış kamu mevzuatıdır; madde metni ve tabloları burada tam olarak verilebilir.
Tabloları oynayarak görmek isterseniz: kaçış yolu simülasyonu kullanım sınıfı ve alan değiştikçe gereken genişliğin nasıl değiştiğini, kompartıman simülasyonu ise Ek-4 dipnotlarının sınıfa göre neden bambaşka sonuç verdiğini canlı gösterir.
BYKHY Resmî Gazete'de yayımlanmış kamu mevzuatıdır; madde metni ve tabloları burada tam olarak verilebilir.
Tabloları oynayarak görmek isterseniz: kaçış yolu simülasyonu kullanım sınıfı ve alan değiştikçe gereken genişliğin nasıl değiştiğini, kompartıman simülasyonu ise Ek-4 dipnotlarının sınıfa göre neden bambaşka sonuç verdiğini canlı gösterir.
1. Kullanıcı yükü — Ek-5/A
Bir mekânın kaç kişilik sayılacağı, kullanım sınıfına göre kişi başına düşen alandan bulunur. İlk dört satır net alan, diğerleri brüt alan üzerinden hesaplanır — bu ayrım atlanırsa kişi sayısı doğrudan yanılır.
| Kullanım alanı | m²/kişi | Alan tabanı |
|---|---|---|
| yükleniyor… | ||
2. Çıkış genişliği — Madde 32-33
Toplam çıkış genişliği = (kattaki kullanıcı sayısı ⁄ birim genişlikten geçen kişi) × 0,50 m
Madde 33(1), Değişik: 16/3/2015-2015/7401. Birim genişlik 50 cm'dir (Madde 32(2)).
Hesap sonucu asgari genişliklerden küçük çıkarsa asgari değer belirleyicidir:
| Durum | En az genişlik |
|---|---|
| Hiçbir çıkış / kaçış merdiveni | 80 cm |
| Koridor veya hol olarak da kullanılan kaçış yolu | 110 cm |
| Kullanıcı sayısı 50 – 500 | 100 cm |
| Kullanıcı sayısı 501 – 2000 | 150 cm |
| Kullanıcı sayısı 2001 ve üzeri | 200 cm |
| Yüksek binalarda kaçış yolu ve merdivenler | 120 cm |
Mevcut binalar farklı
Madde 148: mevcut binalarda toplam kaçış yolu genişliği, kattaki toplam kullanıcı sayısı × 0,4 cm olarak hesaplanır. Düz kollu merdiven ≥ 60 cm, dairesel merdiven ≥ 70 cm olabilir.
3. Birim genişlikten geçen kişi sayısı — Ek-5/B
Aynı kat için dört kaçış yolu türünün kapasitesi farklıdır. Merdiven kapasitesi en düşüktür; bu yüzden gereken genişliği çoğu zaman merdiven belirler.
| Bina kullanım sınıfı | Dış çıkış kapısı | Diğer kapı | Kaçış merdiveni | Rampa / koridor |
|---|---|---|---|---|
| yükleniyor… | ||||
4. En çok kaçış uzaklıkları — Ek-5/B
| Bina kullanım sınıfı | Tek yönlü kaçış | İki yönlü kaçış | ||
|---|---|---|---|---|
| yağmurlamasız | yağmurlamalı | yağmurlamasız | yağmurlamalı | |
| yükleniyor… | ||||
Ölçüm kuralı
Madde 32(6): en uzak nokta duvardan 40 cm içeriden ölçülür.
Madde 32(5): kuş uçuşu mesafe, izin verilen mesafenin 2/3'ünü aşamaz.
Konut içi en uzak nokta ile çıkış kapısı arası ≤ 20 m (yağmurlamalı ≤ 30 m). Kaçış merdiveninin indiği nokta ile dış açık alan arası ≤ 10 m (yağmurlamalı ≤ 15 m).
Madde 32(5): kuş uçuşu mesafe, izin verilen mesafenin 2/3'ünü aşamaz.
Konut içi en uzak nokta ile çıkış kapısı arası ≤ 20 m (yağmurlamalı ≤ 30 m). Kaçış merdiveninin indiği nokta ile dış açık alan arası ≤ 10 m (yağmurlamalı ≤ 15 m).
5. Çıkış sayısı — Madde 32
| Kullanıcı sayısı | En az çıkış |
|---|---|
| Genel kural | 2 |
| 500'ü geçerse | 3 |
| 1000'i geçerse | 4 |
Tek çıkış istisnası — üç koşul birden
Zemin kat dükkânı olacak ve kullanıcı sayısı 50'nin altında olacak ve en uzak nokta ile dış kapı arası ≤ 25 m olacak. Üçü birden sağlanmazsa istisna uygulanmaz.
Bölünmemiş tek mekânda iki çıkış gerekiyorsa, çıkışlar arası mesafe yağmurlama yoksa diyagonalin 1/2'sinden, varsa 1/3'ünden az olamaz.
Bölünmemiş tek mekânda iki çıkış gerekiyorsa, çıkışlar arası mesafe yağmurlama yoksa diyagonalin 1/2'sinden, varsa 1/3'ünden az olamaz.
6. Yangın kompartımanı — Madde 24 ve Ek-4
Tanım (Madde 4): her yanı en az 60 dakika yangına dayanıklı bölge.
| Kullanım sınıfı | Temel alan | Dipnot | Sistem varsa |
|---|---|---|---|
| yükleniyor… | |||
Dipnotlar — Madde 24(6)
(1) Uygun yangın kontrol sistemleri varsa alan 2 katına çıkabilir.
(2) Uygun sistemler varsa sınırsız.
(3) Tek katlıysa ya da uygun sistem varsa sınırsız.
(4) Sebze, meyve, balık hali vb. hariç.
Madde 24(4): bina yüksekliği 21,50 m'yi aşan konut harici ve 30,50 m'yi aşan konut binalarında, ilgili yükseklik üstündeki katlarda en çok 3 kat bir kompartıman olabilir.
(2) Uygun sistemler varsa sınırsız.
(3) Tek katlıysa ya da uygun sistem varsa sınırsız.
(4) Sebze, meyve, balık hali vb. hariç.
Madde 24(4): bina yüksekliği 21,50 m'yi aşan konut harici ve 30,50 m'yi aşan konut binalarında, ilgili yükseklik üstündeki katlarda en çok 3 kat bir kompartıman olabilir.
7. Sık yapılan dört hata
- Net/brüt alanı karıştırmak. Ek-5/A'nın ilk dört satırı net, diğerleri brüt ister. Yanlış taban, kişi sayısını ve dolayısıyla genişliği doğrudan yanıltır.
- Tek bir kaçış yolu için hesap yapmak. Dört yolun kapasitesi farklıdır; merdiven en düşüktür. Sadece dış kapıya bakan, merdiveni dar bırakır.
- Yağmurlamayı belirtmeden mesafe okumak. Büroda dört durumun sınırı 15 / 30 / 45 / 75 m — aralarında beş kat fark var.
- Tek çıkış istisnasını eksik uygulamak. Üç koşul birden aranır; biri eksikse iki çıkış gerekir.