Ana Sayfa / ÇYTHYE çözümlü örnekler / h02

Kutu kirişte kompakt olmayan başlık ve yanal burkulmanın yokluğu

OrtaÇYTHYE Bölüm 9.7Karşılaştırın: Kılavuz Örnek 9.9 (Kutu 300×200×8 zayıf eksen)

Problem

Bir cephe yatay kirişi rüzgârı, geniş yüzü yüke dik bir Kutu 250×150×6 (ERW, S355) ile taşır: eğilme derinliği 150 mm, basınç başlığı 250 mm genişliğinde. Açıklık 6 m, ara yanal destek yok. w_G = 3, w_Q = 6 kN/m (rüzgârı basitleştirilmiş Q olarak alın). Yeterli mi?

Veriler

t = 0,93·6 = 5,58 mm; köşe yarıçapı bilinmediğinden düz genişlik b = B − 3t, h = H − 3t (§10.4)
Kesit değerleri geometriden, r_o = 2t: W_e = 221,4, W_p = 249,3 cm³

Çözüm

1. Gerekli moment

w_u = 13,2 kN/m → M_u = 59,40 kN·m

2. Başlık narinliği (Tablo 5.1B durum 17)

b/t = (250 − 3t)/t = 41,80 ; λ_p = 1,12√(E/F_y) = 26,58, λ_r = 1,40√(E/F_y) = 33,23 → narin

3. Gövde narinliği (Tablo 5.1B durum 19)

h/t = 23,88 ≤ λ_p = 2,42√(E/F_y) = 57,44 → kompakt

4. Aday sınır durumlar (§9.7)

akma (9.43): 88,51 kN·m
başlık yerel burkulması, etkin genişlik (9.45/9.46a): 70,57 kN·m
Kutu kesitte yanal burulmalı burkulma sınır durumu yoktur (§9.7).

Sonuç

M_n (başlık yerel burkulması, etkin genişlik (9.45/9.46a))	70,57 kN·m
φM_n / M_n/Ω	63,52 / 42,26 kN·m
YDKT kullanım oranı	0,935

Ders

Geniş ve ince bir basınç başlığı, kapalı kesitte de yerel olarak burkulur — bu yüzden zayıf eksende "geniş yüz basınçta" iken dayanım M_p'nin altında kalır. Buna karşılık kapalı kesit burulmaya çok rijittir ve yanal burulmalı burkulma oluşmaz: 6 m desteksiz açıklıkta bile tam kapasite kullanılır.

Ya şöyle olsaydı?

Aynı işi benzer ağırlıklı bir IPE200 yapabilir miydi?

IPE200 (22,4 kg/m, kutu 33,4 kg/m) 6 m desteksiz boyda YBB ile φM_n = 16,52 kN·m — kutunun %26'i. Yanal desteğin olmadığı yerde kapalı kesit belirgin üstündür.

Bu örnek özgündür; sayıların tamamı sitenin ÇYTHYE motorundan (engine/steel-d.js) üretilmiştir. Motor, ÇYTHYE Uygulama Kılavuzu'nun 63 çözümlü örneğiyle doğrulanmıştır (denetim raporu); her sayfanın sayıları tests/steel-examples.test.js ile motora karşı sınanır. Eğitim amaçlıdır — proje hesabı yerine geçmez. İlgili aracı aç →

← Çaprazlı çerçevede eğilme + basınç: eksen başına B₁ Boru kirişte eğilme ve kesme →