Ana Sayfa / ÇYTHYE çözümlü örnekler / t01

Aynı profil, iki çelik: enkesit sınıflandırması

TemelÇYTHYE Bölüm 5 · 9Karşılaştırın: Kılavuz Örnek 9.1 (kompakt) ve 9.4 (kompakt olmayan başlık)

Problem

Bir HEA300 kiriş, kuvvetli ekseni etrafında eğilme etkisindedir. Aynı profil S235 ve S355 çeliğiyle üretilirse enkesit sınıfı ve eğilme dayanımı nasıl değişir?

Veriler

HEA300: b_f = 300 mm, t_f = 14,0 mm, W_px = 1.383,3 cm³, W_ex = 1.260,0 cm³
E = 200 000 MPa; S235 F_y = 235 MPa, S355 F_y = 355 MPa (Tablo 2.1A)

Çözüm

1. Başlık narinliği (Tablo 5.1B durum 10, b = b_f/2 — §5.4.1.1a)

λ_f = (b_f/2)/t_f = 150/14 = 10,71

2. Sınır değerler: λ_pf = 0,38√(E/F_y), λ_rf = 1,00√(E/F_y)

S235: λ_pf = 11,09 → λ_f ≤ λ_pf: kompakt
S355: λ_pf = 9,02, λ_rf = 23,74 → kompakt olmayan

3. S235 — akma (Denk. 9.2)

M_n = M_p = F_y·W_px = 325,1 kN·m

4. S355 — kompakt olmayan başlık (Denk. 9.9)

M_p = 491,1 kN·m ; M_n = M_p − (M_p − 0,7F_yW_ex)(λ_f − λ_pf)/(λ_rf − λ_pf) = 470,6 kN·m

Sonuç

φ_bM_n (YDKT) — S235 / S355	292,6 / 423,5 kN·m
M_n/Ω_b (GKT)	194,7 / 281,8 kN·m
Dayanım oranı S355/S235 ↔ F_y oranı	1,448 ↔ 1,511

Ders

Akma dayanımı arttıkça √(E/F_y) küçülür ve sınıf sınırları daralır: aynı başlık S235'te kompakt, S355'te kompakt olmayan olur. Bu yüzden dayanım F_y ile orantılı artmaz — %51 daha yüksek F_y, %45 daha yüksek M_n verir.

Ya şöyle olsaydı?

Eurocode sınıflandırması (c/t, ε) kullanılsaydı?

Eurocode başlık için c = (b − t_w − 2r)/2 kullanır ve sınıf 3'te doğrudan W_el·F_y alır. ÇYTHYE ise AISC yolunu izler (b = b_f/2, M_p ile 0,7F_yW_ex arasında doğrusal geçiş). Sitenin önceki sürümü bu hatayı yapıyordu (v313'te düzeltildi).

Bu örnek özgündür; sayıların tamamı sitenin ÇYTHYE motorundan (engine/steel-d.js) üretilmiştir. Motor, ÇYTHYE Uygulama Kılavuzu'nun 63 çözümlü örneğiyle doğrulanmıştır (denetim raporu); her sayfanın sayıları tests/steel-examples.test.js ile motora karşı sınanır. Eğitim amaçlıdır — proje hesabı yerine geçmez. İlgili aracı aç →

Bulonlu levha çekme elemanı: akma mı, kırılma mı? →