Ana Sayfa / ÇYTHYE çözümlü örnekler / t03
Merkezi basınç: iki ucu mafsallı kolon
Problem
Bir depo binasının iç kolonu HEB240 (S275), boyu 4,0 m, iki ucu her iki eksende mafsallı. G = 400 kN, Q = 600 kN. Kolon yeterli mi?
Veriler
- HEB240: A = 10.600 mm², ix = 103,1 mm, iy = 60,8 mm
- Lcx = Lcy = 4000 mm (K = 1,0)
Çözüm
1. Gerekli dayanım
Pu = 1.440 kN (1,2G + 1,6Q) · Pa = 1.000 kN
2. Narinlik — küçük atalet yarıçapı belirleyici
Lc/ix = 38,8 ; Lc/iy = 65,8 → zayıf eksen
3. Narin parça denetimi (Tablo 5.1A)
başlık 7,06 ≤ 15,10 · gövde 16,40 ≤ 40,18 → narin parça yok, Denk. (8.1) uygulanır
4. Elastik burkulma gerilmesi (Denk. 8.4)
Fe = π²E/(Lc/i)² = 456,2 MPa ; Fy/Fe = 0,603 ≤ 2,25
5. Kritik gerilme (Denk. 8.2) ve dayanım (Denk. 8.1)
Fcr = 0,658Fy/Fe·Fy = 213,7 MPa ; Pn = FcrAg = 2.265,0 kN
Sonuç
| φcPn (φ = 0,90) / Pn/Ω (Ω = 1,67) | 2.038,5 / 1.356,3 kN |
| YDKT / GKT kullanım oranı | 0,706 / 0,737 |
Ders
Burkulma her zaman en narin eksende olur. HEB profillerinde iy ≈ 0,58·ix olduğundan, iki eksende eşit boy verildiğinde zayıf eksen belirler.
Ya şöyle olsaydı?
Zayıf eksende kolon ortasından bir yatay bağla tutulsaydı (Lcy = 2 m)?
Zayıf eksen Lc/i = 32,9 olur; bu kez kuvvetli eksen (38,8) belirler: φPn = 2.402,9 kN (%18 artış). Tek bir bağ elemanı kolonu bir profil küçültebilir.
Bu örnek özgündür; sayıların tamamı sitenin ÇYTHYE motorundan (engine/steel-d.js) üretilmiştir. Motor, ÇYTHYE Uygulama Kılavuzu'nun 63 çözümlü örneğiyle doğrulanmıştır (denetim raporu); her sayfanın sayıları tests/steel-examples.test.js ile motora karşı sınanır. Eğitim amaçlıdır — proje hesabı yerine geçmez. İlgili aracı aç →
← Bulonlu levha çekme elemanı: akma mı, kırılma mı?Yanal desteği sürekli basit kiriş →