Bu sayfa ne söyler, ne söylemez: Üç yük modeli aynı patlama için farklı sonuçlar verir; bu fark, hesaplanan sayının belirsizliğidir. Kinney–Graham yansıyan impuls için üst sınır, UFC eğrileri en iyi tahmindir. Duvar tepkisi tek serbestlik dereceli eğilme modeliyle hesaplanır; bu modelin deneysel geçerliliği yoktur ve beton dayanımına neredeyse kördür. Hesaplar Blast Shelter Analyzer çekirdeğiyle yapılır; programın UFC modeli, archi-civil.com’un UFC 3-340-02’nin kendi çözümlü örnekleriyle doğrulanmış motoruyla ±%1 içinde aynıdır. Z < 0,5 m/kg⅓ yakın alanında modeller arasındaki fark büyür ve bant kuralı uygulanmaz. Sonuçlar nitelikli mühendislik denetimi olmadan tasarımda kullanılmamalıdır. Verileriniz bu sayfadan dışarı gönderilmez.

Patlama Yükü Modeli Belirsizliği Gezgini

Aynı patlama, aynı duvar, üç farklı yük modeli: sonuç ne kadar değişiyor? · archi-civil.com · Eğitim ve araştırma amaçlıdır, tasarım aracı değildir.

Bu grafik ne anlatıyor?

Patlama yükü hesabında yaygın üç yol var: Kinney–Graham (1985) ampirik bağıntıları, UFC 3-340-02 Şekil 2-7 eğrileri ve AUTODYN tabanlı Shin vd. (2015) polinomları. Gelen basınçta üçü de birbirine yakındır; yansıyan impulsta ise ölçekli mesafe Z ≈ 1.2–2 aralığında Kinney–Graham, UFC eğrisinden %23–28 yüksektir. Duvar dönmesi impulsa çok duyarlı olduğundan (yaklaşık θ ∝ I^1.7), aynı duvar için hesaplanan θ bu aralıkta %20–34 değişebilir.

Hangisi doğru? Kesin değil, ama kanıt biriktirdi. Ritchie vd. (2018) hemisferik TNT arena testinde (500 kg, 15 m; Z_eff = 1.55) ölçülen ortalama yansıyan impuls 3082 kPa·ms’dir (5 sensör: 2388–4093). UFC grafik tahmini 3096 (−%0.5); UFC modeli %0.5, Shin %3, Kinney–Graham %28 uzaktadır. Aynı çalışmada Z = 2.7’de (1000 kg, 27 m) ölçülen impuls (2040) UFC grafiğinin %20 altındadır; modeller ölçümden %24–49 yüksektir. Yani kanıt, Z_eff ≈ 1.5–2’de Kinney–Graham’ı üst sınır olarak okumayı destekler; fakat tek atış, sensör saçılması (±%22) ve sonlu hedefler (kenar boşaltması) nedeniyle sonuç kesin değildir. Diğer ölçümler gelen büyüklükleri (Netherton & Stewart 2015), tepe yansıyan basıncı (Pienaar 2015; Mendonça 2020) ya da kenar boşaltmalı küçük bir hedefin impulsunu (Rigby/Tyas 2011) kapsıyor; Mendonça’da (Z = 1.43) ölçülen tepe yansıyan basınç üç modelin de üstündedir (K–G −%20, Shin −%24, UFC −%30).

Sınırlar: (1) Duvar tepkisi eşdeğer tek serbestlik dereceli (SDOF) modeldir; UFC 4A-6 örneğiyle kod uyumu %1.13 içindedir, fakat betonarme eğilme modelinin deneysel geçerliliği gösterilmemiştir ve beton dayanımına neredeyse duyarsızdır. (2) Yük, kenar boşaltması (clearing) içermez; etkisinin yönü belirsizdir (0.6×–1.6×). (3) UFC eğrileri renk tabanlı sayısallaştırılmıştır (±%3). (4) Z < 0.6’da Kinney–Graham yansıyan impulsu UFC’den %25–74 düşüktür. (5) Gerçek yapı tasarımında kullanmayın; bağımsız hesap ve standartlarla doğrulayın.

Kaynaklar: Kinney & Graham (1985) Explosive Shocks in Air; UFC 3-340-02 (2008); Shin, Whittaker, Cormie, Willford (2015) ICPS3 s.533; Netherton & Stewart (2015) ICPS3 s.385; Pienaar vd. (2015) ICPS3 s.427; Mendonça vd. (2020) Acta Sci. Technol. 42; Ritchie vd. (2017) J. Struct. Eng. 143(12) ve (2018) J. Constr. Steel Res. 147; Walker vd. (2013) ISIEMS 15; Rigby vd. (2015) ISIEMS; Tyas vd. (2011) Shock Waves 21. Hesap motoru: Blast Shelter Analyzer v3.12 (45 doğrulama testi).