7. Projeler
7.1 Hangi Sorunu Çözer?
Bölüm 1.7'de modelin kalıcı hafızası olmadığını görmüştük: model, sohbetin başında söylediklerinizi o metin bağlam penceresinde durduğu için hatırlar, bir yere kaydettiği için değil. Yeni bir sohbet açtığınızda her şey sıfırlanır.
Bu, düzenli bir iş üzerinde çalışan kullanıcı için ciddi bir sürtünme yaratır. Tez üzerinde çalışıyorsanız, her yeni sohbette konunuzu, yöntem tercihlerinizi, kaynaklarınızı ve üslup beklentinizi baştan anlatmanız gerekir.
Proje, tam olarak bu sorunu çözer: ilgili belgeleri, talimatları ve sohbetleri kalıcı bir çalışma alanında toplar. Bağlamı bir kez tanımlar, tüm sohbetlerde kullanırsınız.
7.2 Proje Anatomisi
| Bileşen | Ne işe yarar |
|---|---|
| Proje bilgisi (belgeler) | Kaynak metinler, veri dosyaları, üslup rehberi, önceki çalışmalar |
| Özel talimatlar | Claude'un o projede nasıl davranacağı |
| Sohbetler | Projeye ait tüm konuşmalar tek yerde |
Üçü birlikte çalışır: belgeler ne bilineceğini, talimatlar nasıl davranılacağını, sohbetler ise çalışmanın kendisini taşır.
7.3 Özel Talimat Tasarımı
Projenin gerçek gücü özel talimatlardadır ve burası en çok ihmal edilen kısımdır. İyi bir talimat, Bölüm 4'te anlattığımız ortaklık modelinin kurulduğu yerdir: kısıtları siz koyarsınız.
Zayıf ve Güçlü Talimat
Bu talimatın her satırı Kısım I'deki bir ilkeye dayanır. "Kaynak uydurma" kuralı Bölüm 2.3'ten, "planını önce sun" kuralı Bölüm 4.7'den, "hatalıysa açıkça söyle" kuralı Bölüm 4.5'teki otomasyon yanlılığı önleminden gelir.
Talimat Yazarken Dikkat Edilecekler
- Rol tanımı, görev listesinden daha etkilidir. "Eleştirel danışman gibi davran" ifadesi, on maddelik bir yapılacaklar listesinden daha tutarlı sonuç verir.
- Yasakları açıkça yazın. Modelin yapmamasını istediğiniz şey, yapmasını istediğiniz kadar önemlidir.
- Talimat uzunluğu bağlam bütçesinden düşer. Her sohbette yeniden yüklenir; gereksiz uzunluk maliyet doğurur.
- Talimatı zamanla rafine edin. İlk sürüm nadiren yeterlidir; modelin tekrarlayan bir hatasını gördüğünüzde talimata bir kural ekleyin.
7.4 Akademik Proje Yapıları
Aşağıdaki yapılar, akademik ve eğitsel çalışmalarda doğrudan uygulanabilir.
| Proje türü | Yüklenecek belgeler | Talimatın odağı |
|---|---|---|
| Tez | Literatür özetleri, yöntem notları, önceki bölümler, danışman geri bildirimleri | Eleştirel danışman rolü, kaynak disiplini |
| Makale | Hedef dergi yazım kuralları, benzer makaleler, veri özetleri | Dergi üslubuna uyum, hakem gözüyle bakma |
| Ders | Müfredat, ders planları, önceki sınavlar, öğrenci seviyesi notu | Yaş ve seviyeye uygun anlatım |
| Kitap veya rapor | Stil şablonu, yazılmış bölümler, terim sözlüğü | Tutarlılık, terim birliği |
Bu kitabın kendisi de bu yapıyla üretilmektedir: ana prompt bir talimat belgesi, yazılmış bölümler ise proje bilgisi olarak işlev görür.
7.5 Bağlam Bütçesi
Proje belgeleri sınırsız değildir ve olsaydı bile sınırsız yüklemek doğru olmazdı. Bölüm 1.7'deki dikkat seyrelmesi sorunu burada da geçerlidir: çok fazla belge, modelin ilgili olanı bulmasını zorlaştırır.
7.6 Proje ile Stil Arasındaki Ayrım
İki özellik karıştırılır. Ayrım şudur: proje talimatı ne bilineceğini ve nasıl davranılacağını, stil ise nasıl yazılacağını belirler.
Örnek: "Bu tez blast-dirençli yapı tasarımı üzerinedir ve kaynak disiplini katıdır" bir proje talimatıdır. "Kısa cümleler kullan, madde işareti yerine düz paragraf tercih et" ise bir stildir. İkisi birlikte kullanılabilir ve genellikle kullanılmalıdır. Stiller Bölüm 9'da ele alınacaktır.
7.7 Bölüm Özeti
- Model kalıcı hafızaya sahip değildir; proje bu boşluğu doldurur.
- Proje üç bileşenden oluşur: belgeler, özel talimatlar, sohbetler.
- Projenin gerçek gücü özel talimatlardadır ve burası en çok ihmal edilen kısımdır.
- Rol tanımı, görev listesinden daha tutarlı sonuç verir.
- Yasakları açıkça yazmak, istenenleri yazmak kadar önemlidir.
- Her belge bağlam bütçesinden düşer; gereksiz yükleme sinyal-gürültü oranını bozar.
- Proje talimatı ne bilineceğini, stil nasıl yazılacağını belirler.
Güncellik kontrolü: Proje özelliğinin kapsamı ve sınırları 25 Ağustos 2026 itibarıyla https://support.claude.com adresinden doğrulanmıştır.